Makroekonomia behawioralna

Makroekonomia behawioralna

Krzysztof Orlik

Codziennie na całym świecie ludzie podejmują nie w pełni racjonalne lub wręcz całkowicie nieracjonalne decyzje dotyczące ekonomicznej sfery ich życia. Emocjonalne decyzje w inwestowaniu, niewystarczający poziom oszczędzania na emeryturę, wpadanie w pułapki zastawiane przez specjalistów od marketingu i sprzedawców są czymś powszechnym i odległym od działania idealnego "racjonalnego decydenta". Kłopoty z oceną ryzyka, uleganie sugestywnym opowieściom, zachowania altruistyczne czy chęć odwzajemnienia przysług niejednokrotnie prowadzą do błędów decyzyjnych. W pewnych warunkach indywidualne błędy nabierają charakteru zbiorowego i wpływają na opisywane przez makroekonomię takie zjawiska jak: bezrobocie, inflacja, kierunek polityki pieniężnej, poziom oszczędzania i konsumpcji, nadmierna zmienność cen akcji, nieruchomości i innych aktywów. Rosnące bańki cenowe mogą prowadzić do zaburzenia cyklu ekonomicznego, a w najbardziej drastycznej formie do kryzysu ekonomicznego i recesji w skali ogólnokrajowej lub globalnej. Klasyczna ekonomia w wyjaśnianiu tych zjawisk opiera się na założeniu istnienia racjonalnego decydenta, podczas gdy ekonomia behawioralna dopuszcza błędy poznawcze, ograniczenia ludzkiego umysłu w przetwarzaniu ogromnej ilości danych, presję czasu czy po prostu pewne lenistwo ludzkiego umysłu. Makroekonomia behawioralna służy właśnie wyjaśnianiu zjawisk o wielkiej skali, biorąc pod uwagę błędy i odstępstwa od racjonalności w ekonomicznym funkcjonowaniu ludzi. W książce opisano rezultaty ponad trzech dekad badań w tej dziedzinie.