Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie…

Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie…

Maciej Koszowski

Maciej Koszowski – autor ponad 50 publikacji naukowych, za granicą prowadził badania naukowe na Uniwersytecie Akureyri w Islandii, Uniwersytecie Tromso w Norwegii oraz Uniwersytecie Aberystwyth w Wielkiej Brytanii. Jest posiadaczem licznych nagród i wyróżnień, m.in. laureatem konkursu PRIMUS IN PRIMIS i uczestnikiem rządowego programu: "Mobilność Plus". Rozprawę doktorską obronił na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z kontynentalną praktyką orzeczniczą rozwija temat, który nie doczekał się jeszcze kompleksowego opracowania w polskojęzycznej literaturze prawniczej. Przedstawiając zasady rządzące doktryną wiążącego precedensu, autor – poza nawiązaniem do wątków historycznych – skoncentrował

się na oryginalnych typowych tylko dla prawa anglosaskiego pojęciach i instytucjach. Tym sposobem zostały tu omówione m.in.: horyzontalny i wertykalny aspekt zasady stare decisis, ratio decidendi, obiter dicta, a case of first impression, distinguishing, overruling czy przypadki ustanowienia precedensu per incuriam lub sub silentio. Dodatkowo zostały naznaczone subtelne odmienności między precedensami występującymi w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, w tym z uwzględnieniem podziału tych pierwszych na poszczególne stany, a tego drugiego na trzy odrębne jurysdykcje. Zwieńczeniem poruszonych zagadnień jest próba oceny z perspektywy rozwiązań charakterystycznych dla anglosaskiej doktryny precedensu ich odpowiedników z kontynentalnej praktyki orzeczniczej. W rezultacie niniejsze opracowanie stanowi doskonałe porównanie sytemu prawnego typu common law z systemami prawnymi typu civil law.